Rss Feed
  1. Arduino Tutorials #4 - Basic Electronics

    Sunday, December 30, 2012

    ඉස්සෙල්ලාම Arduino සම්බන්ධ පරණ ලිපි කියෙව්වේ නැත්නම් ඒ ටික කියවල එන්න..

    #1 - Introduction
    #2 - Config and IDE
    #3 - Blink!

    අපි දැනට Arduino හරහා අපේ පළවෙනි Project එක සාර්ථකව නිමා කරලයි තියෙන්නේ :) මීට වඩා සංකීර්ණ පරිපථවලට යන්න කලින් අපි මූලික ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ ගැන දැනගෙන ඉන්න ඕනේ. ඒ නිසා අපි මේ ලිපියෙන් දැනට බහුලව භාවිතා වෙන ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ කීපයක් ගැන ඉගෙනගෙන ඉමු. ඉස්සෙල්ලාම බලමු කොහොමද Breadboard එකක් පාවිච්චි කරන්නේ කියලා...

    Breadboards

    මේ තියෙන්නේ අපිට බහුලවම හමුවෙන ජාතියේ Breadboard එකක්.


    A Normal Breadboard

    මේ හැම Breadboard එකකම Power Lines සහ අපේ උපකරණ සවිකරන්න වෙනමම කොටස් තියෙනවා. Breadboard එකක් ඇතුලෙ තියෙන Connectionsමේ විදියයි


    Breadboard එකක සාමාන්‍ය පෙනුම

    Breadboard එක ඇතුලේ connections...

    Inside a Breadboard

    ඔය කොළපාට ඉරිවලින් පෙන්වන්නේ Breadboard එක ඇතුල සම්බන්ධ වෙන විදියයි. මේවා වලින් දෙපැත්තේ තියෙන දිග Connections දෙක අපි සාමාන්‍යයෙන් යොදාගන්නේ Power Lines විදියටයි. මේක වැඩකරන විදිය අපි ඉදිරියට Projects කරනකොට තවදුරටත් ප්‍රායෝගිකව බලාගන්න පුලුවන් වෙයි. :)

    Resistors (ප්‍රතිරෝධක)


    සාමාන්‍ය Axial-Lead type ප්‍රතිරෝධකයක්

    Resistor එකක් කියන්නේ පරිපථයක් තුල ධාරාව ගලා යෑමට බාධාවක් ඇති කරන උපාංගයක්. අපි හදන ( හෝ දකින ) සෑම පරිපථයකම වගේ අනිවාර්රයෙන්ම ප්‍රතිරෝධක අඩංගු වෙනවා. ප්‍රතිරෝධකවල අගය මනින්නේ Ohm (Ω)  කියන ඒකකය යොදාගෙනයි. සාමාන්‍යයෙන් අපි භාවිත කරන ප්‍රතිරෝධක වල අගය 1Ω සිට 1MΩ දක්වා පමණ වෙනවා. ( 1000Ω = 1KΩ , 1000KΩ = 1MΩ ) ප්‍රතිරෝධක වල අගය සටහන් කරලා තියෙන්නේ විශේශ වර්ණ කේත ක්‍රමයකට අනුවයි. මේ ක්‍රමයට අනුව 0-9 දක්වා අගයන්ට වර්ණ ලබා දී තියෙනවා. මේ ක්‍රමයට අනුව ප්‍රතිරෝධකයක වර්ණ වළලු 4ක් තියෙනවා ( 5ක් තියෙන ප්‍රතිරෝධකත් තියෙනවා. නමුත් ඒවා අපිට වැදගත් වෙන්නේ නෑ ) මේ වළලු වලින් ප්‍රථම හා දෙවන වළලු වල අගය කෙලින්ම ගන්න පුලුවන්. නමුත් 3න් වන වර්ණ වළල්ලේ අගය වෙනුවට අපි එම අගයට අදාල ගුණාකාරයෙන් පළමු අගය වැඩි කරන්න ඕන. හතර වෙනි වළල්ලෙන් පෙන්වන්නේ Tolerance එකයි. ඒ කියන්න රෙසිස්ටරයේ දක්වා ඇති අගය වෙනස් වීමේ ප්‍රතිශතයයි. අපි උදාහරණ කීපයක් අරගෙන බලමු. ඉස්සෙල්ලාම පහත දැක්වෙන වර්ණ වගුව බලන්න.



    උදා :- මේ පහළ දැක්වෙන රෙසිස්ටරය බලන්න. 






    පළවෙනි වළල්ලේ අගය = 5 ( Green )
    දෙවැනි වළල්ලේ අගය = 6 ( Blue )
    තුන්වැනි වළල්ලේ අගය = 1 (Brown )
    සිවුවැනි වළල්ලේ අගය = ± 5% ( Gold )

    සම්පූර්ණ අගය = 56 x 10^1= 560Ω ± 5%

    ( මෙහිදී පළවෙනි වළල්ලේ අගය හා දෙවැනි වළල්ලේ අගය කෙළින්ම එක ළඟ ලිවිය යුතුයි. ඉන්පසු 3න් වැනි වළල්ලට අදාල ගුණාකාරයෙන් එම අගය ගුණ කළ යුතුයි. )

    උදා 2 :- මේ ප්‍රතිරෝධකයේ අගය ගණනය කරමු.




    පළවෙනි වළල්ලේ අගය = 4 ( Yellow )
    දෙවැනි වළල්ලේ අගය = 7 ( Violet )
    තුන්වැනි වළල්ලේ අගය = 3 ( Orange )
    සිවුවැනි වළල්ලේ අගය = ± 5% ( Gold )

    සම්පූර්ණ අගය = 47 x 10^3= 47000Ω = 47KΩ ± 5%

    රෙසිස්ටරයක සම්මත පරිපථ සංකේතය විදියට පහත දැක්වෙන සංකේත දෙකම භාවිතා කරන්න පුලුවන්.




    Transistors (ට්‍රාන්සිස්ටර)


    විවිධ වර්ගවල ට්‍රාන්සිස්ටර
    අපිට විවිධ පරිපථ සාදද්දී තවත් නැතුවම බැරි දෙයක් තමයි ට්‍රාන්සිස්ටර කියන්නේ. ට්‍රාන්සිස්ටරයකට ස්විචයක් විදියට හෝ ධාරා වර්ධකයක් ලෙස ක්‍රියා කරන්න පුලුවන්. අපි මේවායේ ප්‍රායෝගික භාවිත ගැන ඉදිරියට කථා කරමු. ඕනම ට්‍රාන්සිස්ටර්යක අපිට Pins තුනක් දැකගන්න පුලුවන්. මේ Pins නම් කරන්නේ පාදම ( Base - B ), විමෝචකය ( Emitter - E ) හා සංග්‍රාහකය ( Collector - C ) කියලයි. මේවාරින් අපි පාදමට ලබාදෙන ධාරාවක් හරහා සංග්‍රාහකය සහ විමෝචකය අතර ගලා යන විදුලිය පාලනය කරන්න පුලුවන්. අපි පාවිච්චි කරන ට්‍රාන්සිස්ටර NPN හා PNP ලෙස ප්‍රධාන කොටස් දෙකකට වර්ග කරන්න පුලුවන්. මේ වර්ග දෙක අතර තියෙන එකම් වෙනස නම් NPN ට්‍රාන්සිස්ටර වල ධාරාව ගලා යන්නේ C සිට E වෙතටයි. නමුත් PNP ට්‍රාන්සිස්ටරයක ධාරාව ගලා යන්නේ E සිට C වෙතටයි. මම මේවා ගැන මෙතනදී වැඩිය කථා කරන්න යන්නේ නෑ..

    TO-92 ප්‍රමාණයේ ට්‍රාන්සිස්ටරවල Pin සැකැස්ම හා අදාල පරිපථ සංකේත
    `
    Capacitors (ධාරිත්‍රක)


    විවිධ වර්ගවල ධාරිත්‍රක
    ධාරිත්‍රක භාවිතා වෙන්නේ පරිපථයක තාවකාලිකව විදුලිය රඳවා තබාගැනීමටයි. අපිට සරලවම ධාරිත්‍රයකයක් Rechargable Battery එකක් විදියට හඳුන්වන්න පුලුවන්. එකම වෙනස වෙන්නේ මේකේ ධාරිතාවය සාපේක්ෂව ඉතාම අඩු වීමයි. ( ඔයගොල්ලෝ අනිවාර්රයෙන්ම දැකලා ඇති ඔය Phone Chargers එහෙම ප්‍රධාන විදුලියෙන් විසන්ධි කරපු ගමන්ම ඒකේ තියෙන LED එක නිවෙන්නේ නැති බව. ඒ LED එක ටික වෙලාවක් දිගටම දැල්වෙනවා. එහෙම වෙන්නේ ඒ එක ඇතුලේ තියෙන ධාරිත්‍රක වල Charge එක නිසයි ) ධාරිත්‍රක ප්‍රායෝගික භාවිතයේදී බැටරියක් වගේම ධාරාවන් සුමටනය කීරීමටත් භාවිතා වෙනවා. මේවායේ ප්‍රායෝගික භාවිතයන් අපි ඉදිරියට විමසා බලමු. පහල දැක්වෙන්නේ Capacitors වල සම්මත පරිපථ සංකේතයි.



    Diodes

    Diode එකක් කියන්නේ මූලිකවම එක පැත්තකට පමණක් ධාරාව ගලා යෑමට ඉඩදෙන ඉලෙක්ට්‍රොනික උපාංගයක්.  LED කියන්නෙත් Diodes වර්ගයක්ම තමයි. Diodes භාවිතා කරලා AC --> DC බවට පත්කිරීම වගේ දේවල් කරන්න පුලුවන්. මේ තියෙන්නේ Diodes වලට අදාල පරිපථ සංකේතය.



    Relays (පිළියවන)


    Relays!

    Relays භාවිතා කරලා අපිට කුඩා ධාරාවක් මඟින් ඉතා විශාල ධාරාවක් පාලනය කරන්න පුලුවන්. ට්‍රාන්සිස්ටර වලට වඩා මේවායේ තියෙන විශේශත්වය වෙන්නේ Relays මඟින් අපේ පරිපථය Load එකෙන් ඒකලිත (Isolate) කිරීමයි. ඒ කියන්නේ අපිට Microcontroller එක මඟින් සාමාන්‍ය 230V AC බල්බයක් දැල්වීමට අවශ්‍ය වුනොත් Relay එකක් භාවිත කරන්න පුලුවන්. එතකොට අපේ පරිපථය හා බල්බය එකිනෙකින් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙන්වෙනවා. එතකොට බල්බයට යන විශාල ධාරාව නිසා අපේ Microcontroller එකට හානිවීම වැලැක්වෙනවා. මේවා භාවිතයත් අපි ඉදිරියේදී කරමු.


    A Circuit to Drive an AC Device using a Microcontroller

    අද පෝස්ට් එකෙන් මම කථාකරන්න බලාපොරොත්තු වෙන්නේ මේ උපාංග ටික ගැන විතරයි. මේවාට අමතරව අපිට ඉලෙක්ට්‍රොනික ලෝකයේදී හමුවන උපාංග ඉතා විශාල ප්‍රමාණයක් තියෙනවා. අපි ඉතින් ඒවා ගැන අදාල තැන්වලදී කථාකරමු...ඕනම ප්‍රශ්නයක් තියෙනවනම් යටින් කමෙන්ට් කරලා අහන්න පුලුවන්...

    එහෙනම් අපි කැපුනා! ඊළඟ පෝස්ට් එකෙන් නයිට් රයිඩර් පරිපථය හදමු.. :D
    |


  2. 13 comments:

    1. නියමායි.......!!

    2. Anonymous said...

      හොද ලිපියක් දිගටම ලියන්න හෑදාමලියනවනම් තමා හොද ඉලෙක්ට්‍රොනික් ගෑන මම නම් කිසිම දෙයක් ද න්නෙ නෑ එත් මෙ ලිපිය දෑක්කහම ආස හිතුන.

    3. Anonymous said...

      හොද ලිපියක් දිගටම ලියන්න හෑදාමලියනවනම් තමා හොද ඉලෙක්ට්‍රොනික් ගෑන මම නම් කිසිම දෙයක් ද න්නෙ නෑ එත් මෙ ලිපිය දෑක්කහම ආස හිතුන.

    4. Anonymous said...

      කොල්ලා වැඩේ සුපිරි මචං....දිගටම යං.....එලම තමයි

    5. එල කිරි...දිගටම ලියමු. ස්තූතියි මේ ගැන ලියනවට.

    6. Anonymous said...

      අපි හෑමදාම බලා ගෙන ඉන්නවා... දිගටම ලියපන් යාලුවා... අතරමෑද නවත්තන්න එපා...

      [indunil]

    7. සහෝ ගොඩක් සතුතියි මේ වගේ ලිපි මාලාවක් ලියනවට.නවත්තන්නෙ නැතුව දිගටම ලියමු.
      මම ගොඩක් ආස පැත්තක් තමයි chip programming ඒත් ඒකට basic electronic ගැන දැනීමක් තියෙන්න ඕන.සහෝට පුළුවන්ද basic electronic ගැන සිංහලෙන් සදහන්වෙලා තියෙන පහසුවෙන් තේරුම් ගන්න පුළුවන් පොත් ටිකක් හදුන්වල දෙන්න....

    8. Anonymous said...

      ela ela... niyamai..

    9. Anonymous said...

      godak ayata thaman danna de kiyalaa denna therenne na e athin oba saarthakayi jayen jaya
      itnishantha@gmail.com

    10. @ Sahan, Anon, හර්ෂණ - බෝහොම ස්තූතියි! මම මේ ලිපි පෙළ නම් දිගටම ලියනවා!

      @ Networkදිසා - එහෙම හරියටම නම් පොතක නමක් කියන්න දන්නේ නෑ මම. ඒවුනාට ඉතින් Internet එකේ ඕන තරම් Resources තියෙනවනේ..

    11. Anonymous said...

      loweth na kollo...digatama liyahan...mamath asawen hitiye oka gana dana ganna...digatama liyahan...

      Happy new year...

    12. niyamayi mama godak dewal igena gaththa oyagen thanks.digatama liyanna.jaya wewa.

    13. Anonymous said...

      නියමයි........දිගටම යං.........

      ### THARUNA EKAMUTHUWA ###

    Post a Comment